Theaterrecensies, interviews, reportages
RSS:
Publications
Comments

Schuim # 95

Wat: Historische proeverij.
Waar: Boot van Restaurant Lute, van de Amstel tot het IJ.
Wie: Peter Lute, Garrelt Verhoeven, Marjan Ippel, culinair journalisten.
Wanneer: woensdag 11 augustus 2010, van 14.30 tot 17.30.
Waarom: lekker eten en ter promotie van Sail, Old Amsterdam, Lute en de Bijzondere Collecties UvA.
Waardering: 4.

Gastronomische genotskunst

Antonius Magirus schreef het in de zeventiende eeuw al voor: bekoor door lekker te koken. In zijn Koocboec oft Familieren Keukenboec (1621) schrijft hij zelfs dat de taak van de vrouw is om goed te koken voor haar man die graag lekker eet, wanneer hij moe thuiskomt van zijn werk.

Op een bootje op de Amstel neemt chefkok Peter Lute dit advies heel serieus. Voor een select gezelschap van louter vrouwelijke culinair recensenten legt hij zijn ziel en zaligheid in oud-hollandse haute cuisine. Zo verleidelijk als de goudeneeuwse jonkvrouwe behoorde te zijn in de keuken, zo is Lute gastronomisch charmeur.

Magirus (‘kok’ in het Grieks) brak een lans voor het verbeteren van de saaie Hollandse keuken. Zijn boekje met recepten voor toerten, kapoenen en merels waren gewilde handleidingen in de keukens van de zeventiende eeuw. De afdeling Bijzondere Collecties van de UvA wist er een te bemachtigen, een historisch moment, vandaar ook de culinaire viering.

Zoals Lute tovert met bijna vergeten ingrediënten op het kleine bootje lijkt hij de Magirus van de 21e eeuw. Onmiddellijk omarmde hij Magirus’ devies: ‘Beter met liefde bereid, dan overdaad.’ De lekkernijen als stokvis, krokante merg, snoekbaars uit de Amstelrivier (overigens illegaal gevangen), rundersucade en knapperige duivenkater zijn klein, maar strelen de tong als een fluwelen penseel.

Verleid door zijn kunsten kabbelt en babbelt het culinaire vrouwvolk genoeglijk, op kosten van Old Amsterdam en Lutes restaurant. Kraaiend van genot nippen zij aan wijnen, saké en oer-Haarlems bier. In katzwijm.

Trouw volgt Lute Magirus’ lessen – uiteraard vernieuwd en geperfectioneerd naar zijn believen – want zo schreef ook de zeventiende-eeuwse kok: ‘Lieve schat wat vind je lekker?’ Zonder de erotische connotatie die het nu opwekt.


Recensie Irritant – Vogelfabriek

Elke avond is het vol bij Irritant, de nieuwe voorstelling van Sanne Vogel en de hit van de Parade 2010. Dat is goed, want zonder een volle bak komen de irritaties niet half zo goed over.

Het reeds aangeschoten Paradepubliek wordt opgeroepen vooral telefoons met irritante beltonen aan te laten staan, door de voorstelling heen te praten en stompzinnige boodschappen te twitteren. Als het maar irritant is en iedereen zich lekker kan ergeren.

Bij binnenkomst zingt Vogel, met medespelers Nadja Hüpscher en EgbertJan Weber, monotoon een ergerlijk liedje om in de stemming te komen. ‘Ik zing een liedje dat iedereen irriteert.’ Dan volgt een salvo van irritaties: van Hüpschers frustratie over hoe haar vader een bitterbal eet tot de collectieve ergernis over realityshows, wannabe’s, slechte comedians, en een moraal aan een verhaal.

Het meest dankbare doelwit zijn de scootermeisjes, gepassioneerd geparodieerd door het trio. Blondbepruikt rijden ze over het toneel op een Vespascooter,  twitterend hoe geweldig hun leven is en twitterend dat er een van de scooter is afgevallen.  Het levert een hilarische scène op, tot groot genoegen van het publiek dat de opdracht tot verstoringen en commentaar erg serieus neemt.

In een decor van een berghoge stapel zitbanken volgt de ene irritante scène in noodtempo op de andere. Leuk is de sketch van het sletje (Vogel) dat Achmed (Weeber) heeft ‘gepopen’ in de bioscoop. Minder geslaagd zijn de een-tweetjes tussen een ‘pindaatje’ en haar ordinaire man die haar heeft geïmporteerd. Het is jammer dat Weeber en Hüpscher blijven hangen in de makkelijke lach en tenenkrommende racistische grappen.

Maar het meest geslaagd is de scène die spontaan ontstaat als een paar meisjes in het publiek hun opdracht tot verstoring tot een hoger plan tillen. Geitend en giebelend roepen ze dwars door een scène ‘irritant!’ naar de spelers. Vogel – witheet van alle uitgespeelde irritaties- onderbreekt de scène abrupt en maakt de giechelmeisjes grappig vilein en à l’improviste met de grond gelijk.

Parade 17 – 21 augustus, Gezien: Utrecht, 31 juli 2010, www.deparade.nl


Schuim # 94

Wat: De Parade (in de regen).
Waar: Martin Luther King Park.
Wie: Chris Zegers, Anne Soldaat, Thomas de Bres, acteurs, actrices en vele verregende bezoekers.
Wanneer: dinsdag 10 augustus 2010, van 16.00 tot 01.00.
Waarom: een stille, regenachtige Parade is heerlijk rustig.
Waardering: 3.

Perfecte Paradedag

De weg ernaartoe is het natst. In gestage stromen plenst de regen neer op de fietser die het op een dinsdagavond waagt om naar het Martin Luther King Park te komen. De meesten zijn dan al afgehaakt: bij het minste teken van slecht weer blijven Paradebezoekers thuis. Zo gepassioneerd houden ze nou ook niet van theater.

In plaats van 3500, zoals op de zonnige maandag ervoor, lopen er een stuk of 500 Amsterdammers op het festivalterrein. Het veld is zo goed als leeg, bij de cafés wordt er geschuild, met een biertje in de hand. Voorstellingen die gewoonlijk zijn uitverkocht hebben nu ruim plaats op de banken.

Mensen nemen de tijd. Er staan geen rijen. Wat gewoonlijk een kwartier zou duren is in een minuut gedaan. Er is tijd om te praten, te hangen, een koe te aaien, nog een rondje in de zweefmolen te draaien. Of te luisteren naar het live optreden van Anne Soldaat en zijn band, terwijl de drup, drup, drup ritmisch mee tikt op het tentdoek.

Bij de wc’s staat een clubje Paradewerkers, koud en doorweekt. De tentjes van het personeel aan de rand van het park zijn ook nat. Ze staan dicht bij elkaar en zoeken warmte bij de hartelijke wc-dames, of ‘toiletsletten’, zoals het Paradejargon voorschrijft. Medelijden zou je met ze hebben. Verkleumd staan ze daar, met nog weken Hollands weer voor de boeg. Toch klagen ook zij niet. Het is eindelijk lekker rustig op de Parade. Hebben zij ook weer tijd voor elkaar.


Schuim # 93

Wat: 7e Pluk de nacht.
Waar: Het Stenen Hoofd.
Wie: Kassandra Schreuder, Caspar Sonnen, Jurriaan Esmeijer, Erwin Verbruggen, Henne Verhoef.
Wanneer: maandag 9 augustus 2010, van zonsondergang tot laat.
Waarom: film kijken in de buitenlucht is vakantie in eigen land.
Waardering: 4

Bohemien 2.0

Zeven jaar geleden was het Stenen hoofd het einde van Amsterdam. Als de lichten uitgingen was het donker. De fietstocht terug naar het centrum was het wederkeren van een wereld op de rand van het bestaan naar het echte leven. Pluk de Nacht was bohemien, alternatief, een avontuur.

Nu verlichten de grote penthouses bij de Silodam de straat als de film ten einde is. Is de weg langs het Stenen Hoofd gewoon doorgaand verkeer. Ook Pluk de Nacht is niet meer ondergronds, maar een filmfestival in de open lucht waarnaar velen reikhalzend uitkijken. Niet dat iemand erom treurt. Nu is het bohémien 2.0.

Bohémien 2.0, een schets.

Strandstoelen, licht vaal, doorleefd. Maar wel gesponsord door biermerk Vedett. Caravans en busjes als bar, maar wel goed voorzien van opgepoetste koelkasten gevuld met een keur aan versnaperingen. Een groot scherm in de buitenlucht, waarop de film wordt geprojecteerd, maar met uiterst scherp beeld. Creatieve kunstuitingen rondom het veld, maar wel uitstekend uitgelicht en strak vormgegeven.

En dan de bezoekers. Afgetrapte spijkerbroeken, maar wel de nieuwste gympjes. Ongekamde haren, die toch secuur blijken gestyled. Lui hangen op de grond, op een kleedje in het gras, maar wel twitterend op een smartphone hoe bohémien de sfeer is. Kunstenaar zijn, maar wel een lucratieve bijbaan in de reclame. Genieten van een kampeergevoel, maar wel de garantie hebben van schone toiletten. Tot diep in de nacht dansen in een oude keet, maar wel met een perfecte geluidinstallatie.

En de film, Somers Town, vat het allemaal samen. Nog niet vertoond in Nederland, toegankelijk, maar wel artistiek en van Europese makelij. Armoede en verlaten worden als thema, maar met genoeg te lachen. Prima vermaak voor bij een biertje op een houten bankje met gelijkgestemden in een goed geleid bohémien tentenkamp.


Schuim # 92

Wat: openingsfeest Gay Pride.
Waar: Supperclubboot.
Wie: Dries Roelvink, Frank van Dalen, Lady Galore, homo’s, lesbo’s, hetero’s biseksuelen, travestieten, bi-sgierigen, en homogezinden.
Wanneer: donderdag 5 augustus 2010, 20.00 tot laat.
Waarom: het begin van een weekend lang roze feesten.
Waardering: 4

Geel broekje op roze boot

Glanzend van de olie en het zweet zingt Dries Roelvink zijn beoogde nummer 1 hit ‘Alleen door jou’. Nederlands meest begeerde zwembroekdrager heeft de joelende homofeestgangers op zijn hand. Hij mocht alleen optreden als hij in zijn gele broekje kwam. Hij maakt de belofte meer dan waar. In de hete kajuit van de Supperclubboot proost hij met Gay Pride-organisator Frank van Dalen. De Gay Pride is geopend.

Boven op het dek vragen de buitenlandse pridebezoekers zich af wie die blonde zingende zonnegod is. ‘Is hij bekend hier?’ Onder andere feestgangers wordt fluisterend verwonderd waarom de zanger zo weinig bagage in zijn broekje heeft. ‘Had er een wortel in gestopt’ oppert een habitué.

Zijn de gemoederen rond het optreden wat gesust, dan kan het feestje echt beginnen. Nippend aan mierzoete cosmopolitans in roze bekers viert de homo-elite het begin van Amsterdams trots. Flirten met de roze politie-agenten – ‘zo’n uniform, dat doet het ‘m hé’, paraderen in je mooiste jurk, poseren voor de camera, je vergapen aan de mooie Mr. Gayfinalisten.

In een hoekje op het dek staat een clubje vrouwen. ‘Waar zijn de meisjes?’, vragen ze verbaasd. Deze dames komen uit Zuid-Afrika. ‘Thuis is de pride fifty-fifty man en vrouw. Zitten alle lesbo’s hier liever op de bank ofzo?’

Behalve de homo’s en lesbiennes mengen ook bi-sgierigen (nieuwsgierig naar een homoseksuele ervaring) en fag-hags (de stereotiepe beste vriendin van de homo) zich in het feestgewoel. De muziek wordt luider, de boot gaat varen.

Dries Roelvink staat dan alweer op de kant. Zijn kleding weer aan, de olie weggepoetst. De Gaypridefeestgangers zwaaien hem uit. ‘Dag Dries!’ Dries pakt zijn spullen, zijn manager en zijn crew. Op naar een concertje op het strand van Castricum. Toch meer een thuiswedstrijd, voor de gelebroekjesgangmaker.


Schuim # 91

Wat: kick-off LiteSide festival.
Waar: Duintjer CS.
Wie: Mimoun Oaïssa, Sinan Cihangir, Gary Feingold, Gail Pilgrim, Ronald Duikersloot, Samira Dainan, Meltem Halaceli, Sahand Sahebdivani.
Wanneer: woensdag 4 augustus 2010, 19.00 tot 22.00.
Waarom: van 20 tot 22 augustus is het LiteSidefestival op het Westergasterrein.
Waardering: 4

Linkse hobby’s

Voordat de regering rechts uit de bocht vliegt zijn er gelukkig nog een hoop linkse hobby’s te koesteren. Bovenin het oude ABN Amro gebouw, De Bank, aan de Vijzelgracht, wordt uitkijkend over de stad de kick-off van het LiteSide festival gevierd.

LiteSide ligt ergens tussen oost en west, waar de Arabische wereld samenkomt met de westerse, zonder dat alle alarmbellen van anti-Islammilitanten meteen gaan rinkelen. Drie dagen lang muziek, eten, kunst en theater. Sahand, een Iraans-Nederlandse verhalenverteller komt en Sinan Cihangir, acteur uit onder ander Najib & Julia, schreef een monoloog die hij zal opvoeren in het programma Bad Boy Blues.

Magisch is de avond zo hoog boven de Amsterdamse daken in het honk van de artistieke club Mediamatic. Plots regent het hard, waarna een regenboog het decor is. Kunstenaars en LiteSide-liefhebbers scharen zich rond een tafel met pakken appelsap en icetea, bier uit een koelbox en wijn uit Libanon. De ongedwongen eenvoud van de borrel noopt tot praten. Vol enthousiasme vertellen de kunstenaars en theatermakers wat ze gaan doen.

Arabiste Meltem Halaceli zal samen met zangeres Samira Daidan een Arabische wijnpoëzieavond leiden. Wijnpoëzie uit de achtste eeuw, bijna in de vergetelheid geraakt, met een Arabische wijnproeverij erbij. Geestdriftig vertelt ze over de schoonheid en heimelijke homo-erotiek van een strofe van dichter Abu Nuwas als:

Iemands genot is pas volmaakt
Als hij drinkt
Met baardeloze knapen
Als zijn drinkgenoten

Initiatiefneemster Gail Pilgrim, dartelt rond, trots op al haar vergaarde kunstenaars. Ze richtte LiteSide op na de moord op Theo van Gogh. Geen woord verder over politiek, maar ook zij weet dat de hangijzers heet zijn.


Schuim # 90

Wat: (roze) Kwakoe.
Waar: Bijlmerpark.
Wie: John Goring, Kenneth Renfurm, Jerry Straub, Roy Hermelijn, Marcel La Rose, Roy Wouter.
Wanneer: zondag 1 augustus 2010, 18.30 tot 21.30
Waarom: 35 jaar feest in Zuid-Oost.
Waardering: 4

Heb je al gegeten?

Door alle nieuwsberichten over financiële perikelen, politieke strubbelingen en locatietegenvallers zou een Amsterdammer bijna vergeten dat Kwakoe ook een festival is om te bezoeken. Schuim nam daarom de 54 om een van de grootste feesten van Amsterdam ook eens mee te maken.

‘Heb je al gegeten?’ Warm ontvangen door oud-Kwakoevoorzitter John Goring en nieuw Kwakoevoorzitter Jerry Straub wordt de spreekwoordelijke Surinaamse hartelijkheid onmiddellijk bewaarheid. Een grote fles Djogo, Surinaams bier, staat op tafel waarmee de avond word beklonken.

Officieel is het roze Kwakoe, met wat extra aandacht voor de homoseksuele bezoekers, maar tegen de avond is de roze kleur weer een beetje vervaagd. Er zijn een paar speeches en Kwakoeprominenten lopen met een regenboogspeldje op, maar verder ziet de bezoeker nauwelijks verschil.

Hoewel er dit jaar geen traditionele voetbalwedstrijd wordt georganiseerd – omdat het veld is ingeperkt door de Bijlmerparkverbouwing – zijn de paden tussen de verschillende geurende tenten en kraampjes goed bevolkt. De muziek schalt rijkelijk uit de tenten, een kakofonie van diepe bassen en snelle drumbeats.

‘Heb je al gegeten?’ vraagt de een na de andere Kwakoe hoogwaardigheidsbekleder. Bij een negatief antwoord voert de reis meteen naar Patricks catering, de beroemde Surinaamse cateraar die ook voor Pierre van Hooijdonk en Winston Bogarde de hapjes verzorgt. Naast zijn tent wordt druk geslagbald – als vervanging voor de voetbalwedstrijd.

Bij elke stap wordt er iemand begroet. Mobieltjes rinkelen onophoudelijk, maar telefoontjes sterven af door het overbezette netwerk. Handen kloppen op ruggen, omhelzingen, blije uitroepen. Tot aan de uitgang stromen bekenden, familieleden en vrienden langs.

Bij de uitgang vraag er weer iemand: ‘Heb je al gegeten?’ Met de geur van verse bakabana is het dan heel moeilijk om ja te zeggen.


Schuim # 89

Wat: Première musical Crazy Shopping.
Waar: Carré.
Wie: André van Duin, Leontien van Moorsel, Adriaan van Dis, Jan Rot, Addy van den Krommenacker, Jette van der Meij, Jacques d’Ancona, Willeke Alberti, Jasmine Sendar, John van den Heuvel, Frans Molenaar, Jasperina de Jong.
Wanneer: zondag 1 augustus 2010, van 15.00 tot 19.00.
Waarom: wat is er mooier dan een zondagmiddag bij een winkelmusical?
Waardering: 2

Première-etiquette

Op een uitnodiging van een musicalpremière zeg je geen nee. Dat hoort niet. Het is een eer om bij zo’n groot feest aanwezig te mogen zijn. Het is zelfs een nog grotere eer om een extra kaartje voor het premièrefeestje na afloop te hebben. Je zegt geen nee en je gaat.

Op een musicalpremière word je altijd hartelijk ontvangen. Zoals producent Henk van der Meyden zijn gasten een hand schudt, bedankt voor hun komst, ze sneller door de rij heen loodst en een glossy in de handen drukt. Zijn dochter Elisa, overigens de bedenkster van de musical Crazy Shopping, doet al heel goed mee. Ze schudt handjes en glimlacht zoet in haar nieuwe jurkje van Monique Collignon.

Op een musicalpremière trek je je mooiste pakje aan. Zoals Elisa een Monique Collignon draagt, draagt Jette van der Meij iets van Addy en trekt Willeke Alberti een oranje creatie uit de kast.

Maar op een musicalpremière zeg je niet wat je van de voorstelling vindt. Ook al trok al het bloed uit je gezicht toen je het zoveelste pijnlijke neologisme (‘ortasme’, ‘koopzondig’) hoorde, of wilde je het liefst je oren bedekken bij de tiende verminkte cover van je favoriete liedje (‘ik zou je het liefst in een doosje willen doen’- in deze versie gaat het over schoenen).

Op een musicalpremière is er gelukkig wel altijd iets te prijzen als er toch naar je mening wordt gevraagd: ‘wat zongen ze goed’ (Jan Rot), ‘de kostuums waren fantastisch’, ‘ik zing zelf ook altijd’. Kun je echt niets bedenken dan blijf je ‘incognito’, zoals Adriaan van Dis het liever doet (en de pers verzoekt). Vriendelijk bedank je de gastheer voor zijn uitzonderlijke gastvrijheid, goede catering, en hartelijke ontvangst en neem je de goodiebag die elke musicalbezoeker krijgt discreet mee naar huis.


Schuim # 88

Wat: Wereldkoekjesdag.
Waar: Koekjesbrug, naast theater de Krakeling.
Wie: Brecht Dik, koekjesmonsters.
Wanneer: donderdag 29 juli 2010, van 17.30 tot 19.00.
Waarom: vanaf heden bestaat Wereldkoekjesdag.
Waardering: 2

Koekhappen

29 juli had nog geen bestemming, geen reden tot bestaan. Het was gewoon een datum, kon zoals elke datum wel op elke dag vallen, maar een echt doel had het niet. Ja oké, in Roemenië is het de dag van het volkslied, en in Thailand is het de dag van de Thaise taal, maar een internationale bestemming had 29 juli nog niet.

Brecht Dik heeft 29 juli gered. Zij riep de dag uit tot Wereldkoekjesdag. Brecht bakt namelijk koekjes. Sinds haar relatie een half jaar geleden uit ging, had ze behoefte aan afleiding. Aanvankelijk was het plan om à la de film Julie & Julia 365 dagen koekjes te bakken, maar al na een paar weken kwam ze erachter dat elke dag koekjes bakken nogal veel werk is naast een baan bij de communicatieafdeling op de Vrije Universiteit. Geen dagelijkse koekjesdosis dus, maar wel BrechtBakt, haar eigen koekjesbedrijfje.

Op Wereldkoekjesdag deelt Brecht haar zelfgebakken waar uit op de Koekjesbrug, naast theater de Krakeling. Collega’s komen met hun kroost de chocolade-, maanzaad- en kokoskoekjes proeven. Jaap Dik, de vader van Brecht, heeft prosecco meegenomen en serveert in elegante witplastic bekertjes.

Het regent niet. De brug is versiert. Voorbijgangers krijgen wat lekkers toegestopt. Brecht heeft voor goede publiciteit gezorgd: behalve Schuim is zelfs RTV Noord-Holland aanwezig. Even lijkt de gemoedelijke samenkomst door een aanrijding te worden opgeschud. Twee meisjes vallen na een botsing met een auto. Ambulance en politie komen luid loeiend aan gereden. Een meisje moet de ambulance in, het andere blijft alleen achter. De bak koekjes wordt snel naar de gewonde gestuurd. Een koekje voor de schrik verzacht het leed. Lang leve Wereldkoekjesdag.


Schuim # 87

Wat: Weg met kroon!
Waar: Nederlands Biercafé ‘t Arendsnest.
Wie: Peter van der Arend en de bierelite.
Wanneer: woensdag 28 juli 2010, van 20.00 tot laat.
Waarom: na tien jaar is het tijd voor ander bier.
Waardering: 3

Bierprimeur

Een geheim genootschap van bierliefhebbers komt bijeen voor een geheime bieronthulling. De uitnodiging spreekt tot de verbeelding. ‘Weg met Kroon!’ staat er met grote letters. ‘Tijd voor een nieuw Nederlands pilsener’ – muziek in de oren van minnaars van het vloeibare goud.

Vanaf het klokslag vier wordt het laatste vat Kroon geleegd. Kroon is het bier dat ’t Arendsnest al tien jaar schenkt. Op het terras aan de gracht van het enige biercafé met louter Nederlandse bieren verdwijnt het laatste glas pils al na anderhalf uur. In spanning wacht de bierelite op de onthulling: het wordt een primeur, ongekend.

Arendsnestoverste Peter van der Arend ontvangt het gezelschap dat in spanning uitkijkt naar het bierdebuut. Geheimzinnig grinnikt hij – dit plan is al heel lang in de maak. Eén van de dertig tappen (ook al een record in het Nederland bierland) wordt vervangen, maar waarmee? Leden van het Geheim Genootschap Arendsnest speculeren. Welke brouwer komt zijn klatergoud in de tap pompen?

Klokslag acht stijgt de spanning. Klokslag half negen komt er pas soelaas. Een bierbrouwer uit het zuiden des lands, een brouwerij bestiert door monniken, doet de onthulling. Hij spreekt van een licht bier, van nedergisting, en van Duitse invloeden. De tap gaat open. Lichtgeel vloeistof stroomt naar buiten. ‘Puur’ heet de primeur. Puur van La Trappe, van brouwerij de Koningshoeven. Applaus.

Het bier smaakt goed. De strenge kenners van het geheime genootschap zijn tevreden. Van der Arend glanst van trots: nieuw bier van eigen bodem in zijn jubilerende café (twee weken geleden bestond het tien jaar.) Spontaan verzint hij een slogan voor de nieuwe aanwinst: ‘Puur genieten met je vrienden.’ Een sloganwedstrijd wint hij er niet mee, maar oprecht gelukkig klinkt het wel.